Powrót na stronę główną
Ptaki

Ptaki zimą

O tej porze roku, w ogrodach panują niepodzielnie ptaki. Wcale ich tu niemało. W końcu listopada i w grudniu przylatuje jeszcze wiele gości z północy i z okolicznych lasów. Są to: jemiołuszki, gile, czeczotki i inne. Nawet w styczniu, gdy panują duże mrozy, przylatuje wiele ptaków z północy, gdzie jest w tym czasie jeszcze mroźniej. Najwięcej jednak ptaków spotyka się w tym czasie wśród zabudowań, gdzie i chłód mniejszy i o pożywienie łatwiej.

Ornitolodzy podają, że w polskich ogrodach można spotkać do 60 gatunków ptaków. Najbardziej wszędobylskie są wróble, mazurki, sikory (bogatka, modra i uboga), dzięcioły, gawrony, sroki i synogarlice. Jednak stała ich obecność zależy przede wszystkim od tego, czy znajdą w ogrodzie dostatecznie dużo pożywienia oraz bezpieczne miejsca do odpoczynku.

Mazurek Jesienią dużo ptaków owadożernych odlatuje, pozostają tylko te, które będą miały warunki do tego, by przetrwać. Zimą, obok sikor najczęstszym gościem w ogrodach jest także dzwoniec. W czasie mrozów do wróbla i innych ptaków przyłącza się mazurek, który poza tym trzyma się nieco dalej od zabudowań. Gdy następują mrozy, zimujące u nas zięby przenoszą się znów w pobliże domostw, do ogrodów i parków, gdzie spędzają resztę zimy. Trznadle skupiają się wokół zabudowań. Łatwo spotkać je na wiejskich drogach, gdzie przeszukują mierzwę końską w poszukiwaniu ziaren owsa.

Raniuszka O tej porze roku, w ogrodach i parkach możemy natknąć się na stadka raniuszków. Nawet w czasie największych mrozów rozbrzmiewa piękny śpiew strzyżyków. Są to osobniki gnieżdżące się na północy. Przylatują do nas na zimę. Stadka dropi zjawiają się na polach, gdzie nie było ich latem. Zazwyczaj trzymają się plantacji rzepaku ozimego. Wśród zabudowań wiejskich, a nawet często w miastach, spotkać można krogulce (są one podobne do jastrzębia, lecz znacznie mniejsze), które zimą nadlatują w większych ilościach z północy.

Dzięcioł czarny W jaki sposób, w tak trudnych warunkach nasi skrzydlaci przyjaciele zdobywają pożywienie? Często w lesie spotykamy dzięcioły. Znane odgłosy uderzeń dzioba w pień rozchodzą się wokoło. Szczególnie donośne są w dni mroźne, słoneczne. Kucie jest wtedy intensywniejsze, gdyż mróz zmusza ptaki do zdobywania obfitszego, ukrytego pod korą pokarmu. Idąc za odgłosami szybko można dostrzec tego ptaka. Najczęściej jest to dzięcioł duży, rzadziej spotkać można dzięcioła czarnego, zielonego lub inne gatunki z tego rodzaju. Zdarza się w lasach świerkowych, że pod uderzeniem dzioba dzięcioła odpadają całe płaty kory; z gałęzi osypuje się ustawicznie igliwie. Na wewnętrznej stronie opadłych płatów kory dostrzec można ślady żerowania drukarza.

Czyżyk Jak radzą sobie zimą sikorki, czyżyki, mysikróliki i inne? Te owadożerne ptaki przechodzą teraz ciężki okres, niełatwo bowiem zdobyć pożywienie. Owady, które zimują w załomkach kory lub w ściółce pod śniegiem, a nawet i głębiej w ziemi, są teraz trudno dostępne. Zimno i głód zmusza ptaki do ciągłego ruchu. Sikory nawet podczas największych mrozów nocują na gałązkach drzew. Podobnie mysikrólik i raniuszki. W dzień, szczególnie słoneczny, ptaki te wykazują ogromną ruchliwość. Skaczą z gałązki na gałązkę, nieustannie śpiewają. Głównym pożywieniem tych owadożernych ptaków w okresie zimowym są ukryte pod korą i na pędach jaja oraz poczwarki owadów, a także owoce różnych krzewów i drzew. Mysikrólik
Berberys Thunberga, berberys wiązkowy, cis pospolity, głogi, irga, jabłonie ozdobne, jałowiec pospolity, jarząb, kalina, rokitnik zwyczajny, róża wielokwiatowa, świerk pospolity, trzmielina zwyczajna, winobluszcze - to rośliny, których owoce stanowią ptasie przysmaki, zwłasza zimą. Nawet pozostawione w ogrodzie nie wygrabione liście (pod którymi żyje mnóstwo bezkręgowców i owadów), będą wyjątkową stołówką dla gatunków żerujących na ziemi, wśród roślin i ściółki.
Wróbel
Ptaki same potrafią zdobywać pożywienie. Ingerencja człowieka nie jest im potrzebna. Ale gdy nastaną srogie mrozy, to powinniśmy wesprzeć ptaki. Musimy jednak pamiętać, aby dokarmiać je systematycznie, ptaki bowiem szybko przyzwyczajają się do stałego miejsca, w którym znajdują pokarm. Nie wolno ich zawieść szczególnie w dni mroźne i wietrzne, kiedy mogą zginąć. Karmę można wysypywać wprost na ziemię, jednak ustawienie nawet prostego karmnika osłoni ptaki i pokarm przed wiatrem, śniegiem i deszczem. Karmnik powinien być umieszczony możliwie wysoko, aby nie miały do niego dostępu koty. Jeśli wykładamy dla ptaków resztki kuchenne, nie mogą to być potrawy solone, ani pokryte pleśnią, a pieczywo należy rozdrobnić. Dla ptaków owadożernych najlepszym będzie pokarm tłuszczowy (np. dla sikorek kawałki słoniny zawieszone na sznurku, czy też druciku), dla ziarnojadów (czyli wróbli, mazurków i szczygłów) - mieszanki nasion i owoców (dyni, lnu, maku, słonecznika, sałaty, prosa, owsa, traw, jabłek, drzew iglastych, olch itp.).

Sikora bogatka Dziś trudno sobie wyobrazić ogród bez ptaków - to dzięki ich ruchliwości i głosom nabiera on życia. Pamiętajmy, że w ogrodach są naszymi wielkimi sprzymierzeńcami, zjadają bowiem ogromne ilości szkodników: owadów, drobnych bezkręgowców, a także nasion chwastów, ograniczając w ten sposób ich wysiewanie się na naszych grządkach. O rozmiarach ptasiej żarłoczności niech świadczy fakt, że zaledwie jedna rodzina sikorek wychowująca dziewięcioro młodych zjada w ciągu roku aż 75 kg owadów pod postacią jaj, larw, poczwarek i form dorosłych. A więc dokarmiajmy zimą ptaki, a one na pewno odwzajemnią się nam w innych porach roku, będąc naszymi pomocnikami w walce ze szkodnikami, takimi jak np. mszyce.

Na zakończenie warto przytoczyć słowa wybitnego polskiego przyrodnika i fotografika Włodzimierza Puchalskiego, autora książki "Ptaki naszych pól, łąk i wód":

"Wszędzie, gdzie żyje człowiek, są także ptaki. Nie ma chyba takiego zakątka, gdzie by ich nie było...
Jak bardzo ubogi i smutny byłby świat bez tych barwnych, rozśpiewanych klejnotów naszej przyrody".


Powrót na stronę główną