Przysłowia na każdy dzień

Styczeń  Luty  Marzec  Kwiecień  Maj Czerwiec  Lipiec  Sierpień  Wrzesień  Październik  Listopad  Grudzień

Nazwa tego miesiąca pochodzi z kalendarza rzymskiego, w którym to miesiąc ten ma nazwę bogini Mai – matki Merkurego. W polskim języku określenie maić oznacza tyle samo, co stroić. W ciągu trwania tego miesiąca dzień wydłuża się do blisko 16,5 godziny. W Polsce miesiąc ten jest miesiącem dość ciepłym, chociaż noce i poranki potrafią być jeszcze chłodne. Czasami zdarzają się nawet przymrozki. W maju nadal zakwitają przeróżne krzewy, drzewa i rośliny. Na niektórych roślinach pojawiają się pierwsze owoce. Wszędzie jest już zielono. Silniejsze słońce ogrzewa coraz to głębsze warstwy ziemi i budzi do życia te owady, które jeszcze w kwietniu pozostawały głębiej w ziemi. Wokół naszych domów nadal kwitną w ogródkach tulipany i narcyzy. W tym czasie kwitnie szczególnie dużo krzewów ozdobnych. Z drzew parkowych i przydrożnych kwitną klony oraz kasztanowce. Sady przyozdobione są kwitnącymi jabłoniami. Na wszystkich drzewach i krzewach rozwijają się już jasne, młode liście.
W maju zakwitają konwalie – ich liczne, białe kwiatki rozsiewają wokół niesamowity zapach. Zakwitają również łubiny, pojawiają się pierwsze kwiaty piwonii – białe, różowe lub purpurowe. Kwitną na czerwono maki o wielkich kwiatach i pięknych liściach. Urokliwymi kobiercami kwitną na niebiesko niezapominajki. Z krzewów ozdobnych kwitnie czeremcha oraz rozliczne odmiany lilaków, zwane pospolicie bzami. Kwitnie również irga, złotokap, jaśmin i tawuła. Na końcach drzew szpilkowych pojawiają się jasnozielone pędzelki młodych szpilek. Na polach zielenią się oziminy, wschodzą buraki, żółci się rzepak. Zboża ozime wyrastają już wysoko i zaczynają mieć kłosy. Na miedzach i przydrożnych rowach pojawiają się pierwsze niebieskie bławatki zwane chabrami i czerwone maki. W oczy rzucają się wielkie i żółte , pachnące miodem kwiaty mniszka lekarskiego, zwanego popularnie dmuchawcem. W zbożach zaczyna kwitnąć rumianek, znany ze swych właściwości leczniczych. Pod koniec maja zakwitają duże, lejkowate kwiaty powoju, o zapachu przypominającym migdały. Śpiew ptaków, a w szczególności skowronków, rozlega się od świtu do zmroku. Paź królowej
Łąki w maju mienią się różnymi kolorami. Barwy te zmieniają się w krótkich odstępach czasu. Gdy zaczyna kwitnąć mniszek lekarski zwany dmuchawcem, to na łąkach dominuje kolor żółty. Po przekwitnięciu mniszka jego kwiaty zamieniają się w delikatne kule białego puchu. Bardziej podmokłe łąki bywają w tym czasie różowe od kwitnących firletek. Z kolei zaczynają kwitnąć jaskry, nadając łące kolor żółtą barwę. Po rowach i brzegach strumieni niebieszczą się wstęgi niezapominajek. Miejscami masowo kwitnie szczaw zwyczajny, nadając łące rdzawy odcień. Później zaczyna kwitnąć koniczyna, o kwiatach czerwonych, ciemnoróżowych lub białych. W lasach masowo kwitnie borówka czernica oraz borówka brusznica. Pojawiają się coraz liczniejsze kwiaty, zwłaszcza w lasach mieszanych, gdzie masowo kwitną konwalie, poziomki i żarnowce. Na leśnych polanach spotyka się liczne motyle: paź królowej, rusałka admirał i inne. Pod wieczór rozpoczynają swe loty chrabąszcze. Spacerując po lesie nie trudno natknąć się na jaszczurki, padalce i zaskrońce. Dla ptaków leśnych maj jest porą lęgów. Często na polankach, zrębach i przy drogach leśnych można trafić na skupiska kwitnących na biało krzewów maliny. Maj to także okres świąt kościelnych, którym towarzyszą różne obrzędy.W siódmą niedzielę po Wielkanocy (ale zawsze przed św. Janem) przypadają Zielone Świątki. W tradycji ludowej pierwotnie poświęcone były one tajemniczym duchom, związanym z księżycem i z wodą. Święto to wymagało umajenia domów. Ścinano wtedy młode brzozy i ozdabiano nimi domy oraz obejścia. Odbywały się w tym czasie różne konkursy sprawnościowe. Chłopcy wdrapywali się na tzw. maja – wbity w ziemię pal, na szczycie którego znajdowała się kiełbasa i flaszka wódki. Kto pierwszy dotknął nagrody, zabierał ją dla siebie. Gdzie indziej ścigano się w wypędzaniu zwierząt na pastwisko, w strzelaniu do celu, w gonitwach na koniach. W drugi czwartek po Zielonych Świątkach przypada Boże Ciało. Święto to jest obchodzone od 1234r. jako Święto Eucharystii. Głównym obrzędem tego dnia jest procesja wiernych, którzy towarzyszą kapłanowi z Eucharystią. Odwiedza on cztery ołtarze, specjalnie zbudowane na to święto wzniesione. Przed tym świętem pleciono na wsiach małe wianeczki z ziół i kwiatów. Związywano je czerwoną tasiemką. Wianeczki te zostawiano w kościołach przez całą oktawę, by nabrały świętej mocy. Później zabierano je do domów i wieszano nad drzwiami, wierząc, że będą chroniły mieszkańców przed przeróżnymi nieszczęściami.

Piwonia
Oto przysłowia ludowe, obrazujące nam ten miesiąc:

Boże daj, Boże daj, aby wiecznie trwał nam maj.

Gdy kukułka kuka w maju, spodziewaj się urodzaju.

Dużo chrabąszczy w maju, proso będzie niby w gaju.

Grzmot w maju nie szkodzi, sad dobrze obrodzi.

Deszcz majowy, to łzy młodej wdowy.

Kto się w maju rodzi, temu się dobrze powodzi.

Wesoło w maju, ze słowikiem w gaju.

Ślub majowy – grób gotowy.

1 maja – Filipa i Jakuba
W Filipa i Jakuba, gdy dzień zimny będzie, nic gorszego na zboże, plenności nie będzie.

4 maja – Floriana
Na Floriana bywa żyto po kolana.

8 maja – Stanisława
Na świętego Stanisława rośnie koniom trawa.

9 maja – Mikołaja
Są dwa Mikołaje: jeden przynosi lato, drugi zimę daje.

10 maja – Izydora
Na świętego Izydora często bywa chłodna pora.

12, 13, 14 maja – Pankracego, Serwacego i Bonifacego (Zimnych Ogrodników)
Jasny dzień Pankracego, przyczynia wina dobrego.
Gdy się rozsierdzi Serwacy, to wszystko zmrozi i przeinaczy.
Pankracy, Serwacy, Bonifacy, źli na ogrody chłopacy.

15 maja – Zofii
Święta Zofija, kłosy rozwija.

16 maja – Jana Nepomucena
Na Jana Nepomucena wiadoma już zboża cena.

25 maja – Urbana
Po Urbanie – lato nastanie.

Zielone Świątki
Do świętego Ducha, nie zdejmuj kożucha.
Kto ślub bierze w Zielone Świątki, to Duch święty zstępuje na ziemię, a diabeł w małżeństwo.
Na świętego Ducha, pszenica się rucha.

Boże Ciało
Na Boże Ciało, skacz do wody śmiało.